Blog poświęcony tłumaczeniu, językom, analizie i interpretacji tekstów...

2 lipca 2017

183. Agnieszka Osiecka (lyrics), Ewa Błaszczyk (vocals), Jerzy Satanowski (music) ‒ Orszaki, dworaki (Processions, successions)

Another very famous song by Agnieszka Osiecka. This time about history, very passionately sung by Ewa Błaszczyk, a Polish actor and singer.

Orszaki, dworaki
Processions, courtiers
Processions, successions,

(literal translation)

Historio, historio
History, history,
History, history
cóżeś ty za pani,
What a lady are you
What are you? A creature
że dla ciebie giną,
That for you
Killing all that young boys
że dla ciebie giną
That for you
Killing all that young boys
chłopcy malowani.
Boys die, pretty as a picture
Pretty as a picture



Orszaki, dworaki,
Processions, courtiers
Processions, successions,
szum pawich piór!
Sough of peacock tails
Sough, peacock tails
Orszaki, dworaki,
Processions, courtiers
Processions, successions,
szum
Sough
Sough



Historio, historio,
History, history
History, history
czarna dyskoteko,
A dark discotheque
yours are bloody stages
nie pozwalasz wytchnąć
You won’t let
that keep still on the go
ludziom ani wiekom.
People nor ages have a rest
both humans and ages



Orszaki, dworaki…





Historio, historio,
History, history,
History, history
Ty macocho nasza
You, our stepmother
You’re our stepmother
Tak nam dałaś mało
You’ve gave us so little
You’ve learnt us only
Oprócz Ojczenasza
Apart from ‘Our Father’
How to prey ‘Our Father’



Orszaki, dworaki…





Historio, historio,
History, history
History, history
cóżeś ty za matnia,
What an imbroglio are you
You dreadful playroom
pchamy się na scenę,
We jostle onto the stage
We’re heading stage
a to jeszcze szatnia.
But it’s just the cloakroom
But it’s still the cloakroom



Orszaki, dworaki…





Historio, historio,
History, history
History, history
jaka w tobie siła,
What strength is in you
What strength you have
żeś ty całe światy
That you have wiped
That so many worlds
z mapy poznosiła.
All world off the map
You’ve wiped off the map



Orszaki, dworaki…





Historio, historio
History, history
History, history
Ty ballado gorzka
You bitter ballad
Idle’s your pretence
Czemu stale rosną
Why your own costs
Why still is growing
Twoje własne koszta
Are still growing?
Your own vast expense?



Orszaki, dworaki…





Historio, historio,
History, history
History, history
tania z ciebie dziewka,
You are a cheap wench
Cheap is your glory
miała być canzona,
It was supposed to be a conzone
Your canzone is just
a jest stara śpiewka.
But it’s the same old story
The same old story



Orszaki, dworaki…





Historio, historio,
History, history
History, history
tyle w tobie marzeń,
So many dreams are within you
Yours are holy altars
często ciebie piszą
You’re often written
You are often written
kłamcy i gówniarze.
By liars and snots
By scoundrels and liars



Orszaki, dworaki…





Historio, historio,
History, history
History, history,
ty żarłoczny micie,
You greedy myth
You have no feelings
co dla ciebie znaczy
What does a single human life
To you has no value
jedno ludzkie życie?
Mean to you?
Single human being





3 maja 2016

182. Chłopcy z placu broni, Bogdan Łyszkiewicz (lyrics) – Kocham wolność (Freedom I love)

One of the best known hits of the Polish band Chłopcy z placu broni (Weaponfield boys) from its debut album “O! Ela” (Oh! Betty) published in 1990. It’s a bit strange to listen to this song knowing that its author and singer, Bodan Łyszkiewicz, died ten years later in a car accident. What makes this song beautiful is probably its simplicity. It describes freedom in only few words covering what is most important about freedom, namely its value exceeding everything else. What we are, what value do we have, what can we do, it’s all nothing compared with freedom.  

The translation is not quite literal, but I wanted the lyrics to be a bit melodious or maybe even possible to be sung.

Kocham wolność
I love freedom


Tak niewiele żądam
So little I need
Tak niewiele pragnę
So little I want*
Tak niewiele widziałem
So little I’ve seen
Tak niewiele zobaczę
So little I’ll see


Tak niewiele myślę
So little I think
Tak niewiele znaczę
So little I mean**
Tak niewiele słyszałem
So little I’ve heard
Tak niewiele potrafię
So little I can


Wolność kocham i rozumiem
Freedom I love and understand
Wolności oddać nie umiem
Freedom loss I cannot withstand***


Tak niewiele miałem
So little I’ve had
Tak niewiele mam
So little I have
Mogę stracić wszystko
I may lose it all
Mogę zostać sam
I may be alone


Wolność…
Freedom…


Tak niewiele miałem
So little I’ve had
Tak niewiele mam
So little I have
Mogę rzucić wszystko
I may leave it all
Mogę zostać sam
I may be alone


Wolność…
Freedom…


*) Actually, it should be ‘so little I demand; so little I desire’, but the words I’ve used also imply demanding and desiring.

**) Here, more correct translation would be ‘so little I matter’, but English verb ‘to mean’ has the other meaning of implying, suggesting something.

***) I changed the meaning a bit here as well, but in order to maintain the rhyme in this stanza. I feel that’s better than literal translation ‘freedom I love and understand; freedom I cannot give up’.



9 listopada 2014

181. Agnieszka Osiecka (lyrics), Barbara Dziekan (vocals) – Ulica japońskiej wiśni (The Street of the Cherry Blossom)

One of the most famous of Agnieszka Osiecka’s songs. And probably it hasn’t been translated into English. And it’s a pity.

In her song, Osiecka used a symbol combined with a metaphor. The reference to the Country of the Cherry Blossom may symbolize the exotic, the distant and the most charming. It is difficult to establish precisely what is that exactly. Most generally it can be a dream, a desire. That is the very nature of a symbol, namely that we are unable to ascertain precisely its meaning.

The metaphorical juxtaposition is based on substituting the usual word ‘country’ in the common phrase ‘the Country of the Cherry Blossom’. The word in question was replaced by ‘street’ and thus the combination ‘the street of the cherry blossom’ needs explanation since the meanings of each element have been put together. The word ‘street’ may also be recognized as a symbol because it is the human ‘device’ used, in a manner of speaking, to achieve one’s purpose, the purpose usually being a destination.

Ulica japońskiej wiśni
The street of the Cherry Blossom


Szare ulice, szare balkony,
Streets are gloomy, balconies as well
z widokiem na inne szare balkony.
Still facing another balconies as well
Szare żony, szare spódnice,
Wives are gloomy, and skirts are the same
z widokiem na nowe szare spódnice.
Still facing new other dull skirts again
Gdzieniegdzie jeszcze kocie łby,
And in some places are cobblestones
a w kocich łbach kocie sny.
And cobble dreams in these stones


Ulica japońskiej wiśni,
The street of the cherry blossom
niech ci się przyśni co jakiś czas.
Let it be dreamt in every now
Ulica japońskiej wiśni,
The street of the cherry blossom
niech się wymyśli w purpurze gwiazd.
Let be invented in purple stars
Purpurą do góry, purpurą w dół,
With purple up, or purple down
na końcu purpury Kanada i księżyc na stół.
With purple’s end, Aurora with Moon, they will tell


Szare kominy, ptaki bezskrzydłe,
Those dull chimneys, birds without wings
z widokiem na inne ptaki bezskrzydłe.
Viewing another birds without wings
Szare serca, biedne liczydła,
Those dull hearts, poor abaci
z widokiem na randkę z innym liczydłem.
Viewing dates with another poor one
Gdzieniegdzie jeszcze małe drzwi,
Here and there are small doors,
a w małych drzwiach śmieszne sny.
And there's a dream that’s silly too.


Ulica japońskiej wiśni…










11 września 2011

180. Lusine – Twilight



Twilight*
Wieczór



1
What do you know about the ancient,
Co ty wiesz o przeszłości

What do you know about the future**
Co ty wiesz o przyszłości

Why these serious questions,
Po co te mądre kwestie

Why not forget directions.***
Po co nam te kierunki



5
What do you know about the ancient,


What do you know about the future





Why not forget directions, for awhile****
Po co nam te kierunki, cały czas




Let’s reach twilight
Byle do wieczora

Sun, winter premiere*****
Lecz zima idzie
10
For a day, tonight to lay
Na dzień, dwa, na noc, by spać




What do you know about the ancient…





What do you know about the ancient…





For awhile
Cały czas

One day, tonight to lay
Na dzień, na noc, by spać
15
(for awhile, for awhile)
(Cały czas, cały czas)




Between beauty and dreams
Między pięknem a snem

(Twilight)
(Wieczór)




Twilight, Twilight, Twilight
Wieczór, wieczór, wieczór

Twilight, Twilight, Twilight


Nie jestem pewien, kto jest autorem tekstu. Być może sam Jeff McIlwain (alias Lusine – http://www.lusineweb.com). W utworze słyszymy Vilję Larjosto. Okładkę do singla zaprojektował Michael Cina (http://ghostly.com/releases/twilight).

Analiza i interpretacja

To nie prawda, że tekst bardzo prosty, minimalistyczny nie może mieć żadnego sensu. Wystarczy trochę czasu poświęcić na jego analizę. „Twilight” jest interesujące ze względu na świetne połączenie śpiewu z dźwiękiem. Tego typu kombinacje nie mogą powstać w oparciu o rozbudowany tekst, bo wówczas będzie on przytłaczał muzykę, która będzie jedynie tłem do wiersza (por. poezję śpiewaną). Jeśli jednak muzyka ma być ważniejsza, to najlepiej wówczas zrezygnować z tekstu, który zawiera swoje, odrębne sensy. W „Wieczorze” tekst wygląda na bardzo dobrze wtopiony w dźwięki i nie narzuca się własnymi wielkimi znaczeniami. Nie znaczy to – jak już napisałem – że nie ma żadnych spójnych znaczeń. 

Wieczór, czy też zmierzch, nabiera niezauważenie symbolicznych znaczeń w tej piosence, ale dopiero gdy spróbujemy skonstruować jakąś hipotezę interpretacyjną. Cały tekst otwierają dwa pytania, które w swoim kształcie przypominają pytania retoryczne zadawane przed dorosłych (lub przynajmniej starszych) – młodszym: „co ty możesz wiedzieć… o zabijaniu”. Na przykład.
Kolejne dwie linijki to jakby odpowiedzi zapytanego: po co te mądre (poważne) pytania i czy nie moglibyśmy choć na chwilę zapomnieć o kierunkach, jakie wynikają z tych mądrych pytań. 

W wersach 8, 9 i 10 można znów zauważyć dialog osoby starszej/rozsądnej z marzycielem: „dotrwajmy do wieczora, tylko dzisiaj, tylko na noc”, ale przecież teraz jest słońce, lecz szybko zbliża się zima (zimy premiera).
Wers 16 powinien przynieść rozwiązanie: wieczór to granica między dwiema sferami: mądrych pytań i ich porzucenia na rzecz snu. Jednak pojawia się pytanie, jak dopasować dychotomię piękna i snów do dnia i nocy? Czy tylko to, co w dzień, jest piękne, a to, co w nocy, to sen? Po co te mądre kwestie? Po co nam te kierunki?...

Tłumaczenie

*) Dosłownie ‘zmierzch’, jednak najbliższym dwusylabowym odpowiednikiem w języku polskim jest właśnie „wieczór”. 

**) Dosłownie ‘co ty wiesz o starożytnych / co ty wiesz o przyszłych [ludziach, czasach?]’, jednak być może chodziło o zestawienie antonimów posiadających tę samą liczbę sylab, by z jednej strony pokazać i kontrast, i podobieństwo. Nie da się tego zrobić idealnie w języku angielskim – por. antonimy „future” ‘przyszłość’ i „past” ‘przeszłość’ – można natomiast w polskim: „przyszłość” i „przeszłość” różnią się tylko jedną głoską.

***) Dosłownie ‘po co te poważne pytania / czemu by nie zapomnieć o kierunkach’.

****) Dokładniej ‘czemu by nie zapomnieć o kierunkach, na chwilę’.

*****) Dokładniej ‘słońce, zimy premiera’.