Blog poświęcony tłumaczeniu, językom, analizie i interpretacji tekstów...

6 czerwca 2010

121. Sinéad O’Connor – Fire on Babylon


To utwór, który nie okazał się hitem tej miary co Nothing Compares 2U, moim zdaniem jest jednak ciekawszy. Sinéad prawdopodobnie odwołała się do Biblii, której znajomość jaka jest, każdy widzi, tak więc nie wiadomo za bardzo, o czym ta pani śpiewa. Oprócz starożytnego Babilonu pojawia się w Biblii Babilon symboliczny: w Apokalipsie jest to nierządnica ujeżdżająca bestię. Bywa różnie objaśniana, interpretacje te jednak łączy jedno: to symbol zła, czy to będzie starożytny Rzym, współczesne Stany Zjednoczone czy jakakolwiek religia uznawana przez inną za fałszywą – symbol ten podkreśla zasadniczy aspekt oznaczanego obiektu: bezbożność, niegodziwość, zło, a także sprzedajność (to nierządnica), związek z pieniędzmi.
Sinéad jednak uwikłała ten symbol w inne jeszcze znaczenia, chyba jednak ciążące raczej ku odczytaniu Babilonu jako jakiejś religii (największą krzywdę Babilon uczyniła swemu synowi).
Interpretację utrudnia wideo (w reżyserii Michela Gondry’ego), w którym pojawia się jeszcze nawiązanie do Joanny d’Arc.

Fire on Babylon
Babilon w ogniu


She took my father from my life
Zabrała mi ojca
Took my sister and brothers oh
Zabrała siostrę i braci
I watched her torturing my child
Widziałam, jak znęca się nad moim dzieckiem
Feeble I was then but now I’m grown
Słaba byłam wtedy, lecz teraz dorosłam


Fire on Babylon
Babilon w ogniu
Oh yes a change has come
O tak, wreszcie coś się zmieniło
Fire on Babylon
Babilon w ogniu
Fire
W ogniu
Fire

Fire



She’s taken everything I liked
Zabrała wszystko, co lubiłam
She’s taken every lover oh
Zabrała każdego kochanka
And all along she gave me lies
A dawała tylko kłamstwa
Just to make me think I loved her
Bym tylko myślała, że ją kocham


Fire on Babylon
Babilon w ogniu
Oh, yes, a change has come
O tak, wreszcie coś się zmieniło
Look what she did to her son
Zobaczcie, co zrobiła swemu synowi
Fire…



Life’s backwards, life’s backwards
Przewijam życie, przewijam życie
People turn around
Ludzie się oglądają
The house is burned, the house is burned
Spłonął dom, spłonął dom
The children are gone
Dzieci już nie ma


Fire

Fire



Fire on Babylon…



Fire on Babylon…



5 czerwca 2010

120. Suzanne Vega – Room off the Street


Mniej znana piosenka Suzanne, ale bardzo klimatyczna… Tekst (autorstwa Vegi i Antona Sanko) i muzyka bardzo dobrze oddają tajemniczość i napięcie towarzyszące spotkaniu kobiety i mężczyzny. Coś z tego spotkania wyniknie, niepewna jest tylko natura/skala tej rewolucji. Symbolicznego znaczenia nabiera odległość pokoju od ulicy. Ważne podczas spotkania stają się wszelkie najmniejsze gesty.
Wykonanie koncertowe na wideo podlinkowanym pod tekstem różni się od wersji albumowej: zamiast gitary akustycznej jest basowa i nie ma bębna…

Room off the Street
Pokój z dala od ulicy


Somewhere in a room
W pewnym pokoju
With a poster on a wall
W którym wisi plakat
Of a man with his hand
Z mężczyzną pokazującym
In a fist
Zaciśniętą pięść


Is a woman who’s drinking
Jakaś kobieta pije
And her dress is so tight
Ma na sobie tak obcisłą suknię
You can see every breath
Że widać każdy
That she takes
Jej oddech


Every sigh, every sway
Każdy wdech, każdy ruch
You can hear everything that they say
Słychać każde ich słowo
Something’s begun like a war
Coś się zaczęło jakby wojna
Or a family or a friendship
Lub rodzina, lub przyjaźń
Or a fast love affair
Albo też przelotny romans


The man on the wall
Mężczyzna na plakacie
Is his symbol of freedom
To jego symbol wolności
It means he has brothers
To znaczy, że ma braci
Who believe as he does
Którzy wierzą w to, co on


She is moved by
Wzrusza ją
The thing that she sees in his face
To coś w nim
When he talks of
Gdy mówi
The cause
O sprawie


Every sigh, every sway…



She leans against him
Opiera się o niego
Her dress is so red
Ma czerwoną suknię
They talk of the salt
Rozmawiają o soli
And the truth and the bread
O prawdzie i chlebie


The night goes along
Ciągnie się noc
The fan goes around
Obraca się wentylator
In the room off the street
W pokoju z dala od ulicy
At the end of the town
Na peryferiach


Every sigh, every sway…


4 czerwca 2010

119. Suzanne Vega – Tom’s Diner

-->
Kolejny przebój, w przypadku którego przeciętny słuchacz zapewne nie wie, o czym artystka (i autorka tekstu) właściwie śpiewa. W przypadku Tom’s Diner jest jeszcze ten problem, że najszerzej znana wersja nie jest tą, którą nagrała sama Suzanne, ale remiksem powstałym w 1991, dokładnie 10 (niektóre źródła podają 9) lat po napisaniu, a 4 po nagraniu i wydaniu przez Suzanne własnej wersji, w której śpiewa ona a capella.
Ciekawa jest również historia powstania tego remiksu. Dwóch muzyków, Nick Batt i Neal Salteford, tworząc pod nazwą DNA, przerobili piosenkę Vegi bez zgody jej oraz jej wytwórni. I rozpowszechnili we własnym zakresie. Teoretycznie powinno to się skończyć procesem o złamanie praw autorskich, jednak wytwórnia A&M postanowiła zarobić na tym remiksie i wykupiła do niego prawa, zwłaszcza że sama autorka nie miała nic przeciwko (Suzanne’ie nawet spodobała się ta wersja). Z perspektywy czasu patrząc, decyzja słuszna, bo gdyby nie ta przeróbka, to pewnie tylko najwięksi fani Vegi znaliby piosenkę o barze u Toma.
Tytułowy bar u Toma rzeczywiście istnieje w Nowym Jorku na rogu Broadway’u i 112 ulicy (patrz zdjęcie).
Tekst może się wydawać banalnym wierszykiem, jest jednak skromnym eksperymentem literackim, polegającym na próbie oddania uczucia odseparowania od otaczającej rzeczywistości, uczucia, jakby człowiek był poza tym, co widzi i słyszy. Jakby wszystko i wszyscy wokół byli jak bohaterowie filmu oglądanego w telewizji. Takie uczucie często towarzyszyło znajomemu Vegi, fotografowi Brianowi Rose’owi, który zwierzył się z niego Suzanne.

Tom’s Diner
Bar u Toma


I am sitting
Siedzę
In the morning
Rankiem
At the diner
W barze
On the corner
Na rogu


I am waiting
Czekam
At the counter
Przy ladzie
For the man
Aż ten gość
To pour the coffee
Naleje mi kawy


And he fills it
I nalewa
Only halfway
Tylko do połowy
And before
Ale gdy chcę
I even argue
Zwrócić mu uwagę


He is looking
On patrzy
Out the window
Przez okno
At somebody
Na kogoś
Coming in
Kto właśnie wchodzi


‘It is always
„Zawsze miło
Nice to see you’
mi cię widzieć”
Says the man
Mówi ten gość
Behind the counter
Za ladą


To the woman
Do kobiety
Who has come in
Która weszła
She is shaking
Potrząsa swoją
Her umbrella
Parasolką


And I look
I odwracam
The other way
Wzrok
As they are kissing
Gdy całują się
Their hellos
Na powitanie


I’m pretending
Udaję
Not to see them
Że ich nie widzę
Instead
I w tym czasie
I pour the milk
Dolewam sobie mleka


I open
Otwieram
Up the paper
Gazetę
There’s a story
Piszą
Of an actor
O jakimś aktorze


Who had died
Który zmarł
While he was drinking
Podczas picia
It was no one
Nigdy o nim
I had heard of
Nie słyszałam


And I’m turning
Otwieram
To the horoscope
Stronę z horoskopami
And looking
I szukam
For the funnies
Dowcipów rysunkowych


When I’m feeling
Wtedy czuję
Someone watching me
Że ktoś na mnie patrzy
And so
Tak więc
I raise my head
Podnoszę głowę


There’s a woman
Jakaś kobieta
On the outside
Na zewnątrz
Looking inside
Patrzy do środka
Does she see me?
Widzi mnie?


No she does not
Nie, nie widzi
Really see me
Mnie wcale
Cause she sees
Bo patrzy
Her own reflection
Na swoje odbicie


And I’m trying
Próbuję
Not to notice
Nie patrzeć
That she’s hitching
Jak podciąga
Up her skirt
Sobie spódnicę


And while she’s
I gdy
Straightening her stockings
Poprawia sobie pończochy
Her hair
Mokną jej
Has gotten wet
Włosy


Oh, this rain
A ten deszcz
It will continue
Będzie jeszcze padał
Through the morning
Cały ranek
As I’m listening
Gdy słucham


To the bells
Dzwonów
Of the cathedral
Katedry
I am thinking
I myślę
Of your voice...
O twoim głosie…


And of the midnight picnic
I o pikniku o północy
Once upon a time
Pewnego razu
Before the rain began...
Zanim zaczęło padać…


I finish up my coffee
Kończę pić kawę
It’s time to catch the train
Muszę iść na pociąg

Wersja pierwotna (a capella)
(Błędny jest podpis pojawiający się na filmie: to nie jest wersja Vega i DNA).

Remiks DNA