Blog poświęcony tłumaczeniu, językom, analizie i interpretacji tekstów...
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą [tłumaczenie poetyckie]. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą [tłumaczenie poetyckie]. Pokaż wszystkie posty

27 stycznia 2011

170. Depeche Mode, Martin L. Gore ‒ Waiting for the Night [to Fall]


Waiting for the Night [to Fall]
Czekam, aż zapadnie noc


I’m waiting for the night to fall
Czekam, aż zapadnie noc
I know that it will save us all
W niej jest ocalenia moc
When everything’s dark
Gdy noc swoją ciemnością
Keeps us from the stark
Chroni przed brutalnością
Reality
Rzeczywistości


I’m waiting for the night to fall
Czekam, aż zapadnie zmierzch
When everything is bearable
Wtedy wszystko można znieść
And there in the still
I gdy jest tak cicho
All that you feel
Czuje się tylko
Is tranquility
Uspokojenie


There is a star in the sky
Na niebie świeci gwiazda
Guiding my way with its light
Moja droga jest jasna
And in the glow of the moon
I wiem, że w świetle księżyca
Know my deliverance will come soon
Moja ekspiacja będzie szybka


There is a sound in the calm
Jakiś krzyk się rozlega
Someone is coming to harm
Ktoś nadchodzi z daleka
I press my hands to my ears
Zatykam mocno uszy
It’s easier here just to forget fear
By zapomnieć o bólu


And when I squinted
Gdy mrużysz oczy
The world seemed rose-tinted
Świat ma kolor róży
And angels appeared to descend
I jakby anioły schodziły z góry
To my surprise
Lecz co dziwniejsze
With half-closed eyes
Gdy oczy przymknięte
Things looked even better
Wszystko wygląda lepiej
Than when they were opened
Niż gdy są otwarte


Been waiting for the night to fall
Czekałem, aż zapadnie zmierzch
Now everything is bearable
Teraz wszystko można znieść
And here in the still
I w tej ciszy
All that you hear
Słyszy się tylko
Is tranquility
Uspokojenie

Jedna z bardziej nastrojowych piosenek z albumu „Violator”. Wg informacji na oficjalnej stronie zespołu (http://archives.depechemode.com/discography/albums/11_violator.html) właściwy tytuł tego utworu to „Waiting for the Night to Fall”, ale przez czyjąś pomyłkę na okładce pojawił się skrócony tytuł bez 2 ostatnich słów. Piosenkę napisał jak zwykle Martin L. Gore. Jego głos pojawia się w nagraniu obok Davida Gahana.
Tekst pochodzi z oficjalnej strony zespołu (http://www.depechemode.com/lyrics/violator_album.html). Wideo do tego utworu chyba nie powstało. Poniżej całkiem ciekawy remix artysty o pseudonimie Francia Rework.
Tekst jest prosty językowo. Każda zwrotka zbudowana jest analogicznie: zaczyna się od stwierdzenia dotyczącego czekania na noc (w oryginale) lub wskazywania na elementy otoczenia (gwiazda, dźwięk). Dopiero 5 zwrotka wyłamuje się z tego schematu: jest skoncentrowana na podmiocie lirycznym.
Sytuacja liryczna również nie jest zbyt skomplikowana. To czekanie na noc i kontemplowanie cech nocy i jej wyższości w porównaniu z dniem.
Pojawiają się częste w angielskich tekstach popularnych rymy męskie: dokładne (fall /fɔːɫ/, all /ɔːɫ/; dark /dɑːk/, stark /stɑːk/) i niedokładne (fall /fɔːɫ/, bearable /ˈbeəɹəbɫ̩/). W tłumaczeniu starano się zaznaczyć te rymy, choć nie zawsze udało się zachować ich półzgłoskową wielkość.
Tekst mimo swej prostoty jest bardzo przemyślany. Zwrotki stanowią regularne całości: rym parzysty, sylabotonizm (choć nie zawsze). Poza tą regularność wypadają 2 słowa: reality ‘rzeczywistość’ i is tranquility ‘jest spokojność’. Są one tym samym zaakcentowane, wyróżnione. Wypadają z regularnej budowy tekstu. Jest to zrozumiałe w odniesieniu do rzeczywistości (podmiot liryczny od niej ucieka), mniej jasne w przypadku spokoju (do niej przecież dąży). Wyjaśnieniem jest chyba tylko to, iż spokój jest tak rzadki dla podmiotu mówiącego, tak nietypowy, iż wykracza to, co typowe, przewidywalne, często (jak struktura tego tekstu). Może też jest nieosiągalny, skoro jest poza typową, przewidywalną strukturą tworzącą tekst („rzeczywistością” wiersza): w ciemności pojawia się przecież ktoś, czyim celem jest gwałt (someone is coming to harm). Poza tym wreszcie podmiot tylko słyszy spokój, nie jest spokojny, lecz słyszy uspokojenie.
Podobnie ze schematu wydaje się wypadać wers And angels appeared to descend (w tłumaczeniu oddany wręcz dosłownie). To też oczywiste to nie jest zbyt częsty widok, nawet w nocy.
Motywy niezaskakujące dla typowej nocnej scenerii: gwiazda, księżyc. Poza tym pojawia się wybawienie, które ze względu na zachowanie takiej samej liczby sylab zastąpiono w tłumaczeniu oczyszczeniem z win, czyli ekspiacją, co też mieści się w jakimś stopniu w zakresie wybawienia lub zbawienia.
Ostatnia zwrotna jest logiczną klamrą całości: zamiast czasu teraźniejszego ciągłego jest czas złożony ciągły (present perfect continuous: [I have] been waiting), sugerujący długie czekanie dopiero co lub stosunkowo niedawno zakończone (w jakimś niewielkim odcinku czasu).


12 stycznia 2011

165. Kraftwerk – The Robots

Kraftwerk można nazwać zespołem kosmopolitycznym. Zawsze taki był, bez względu na skład. Świadczą o tym teksty utworów (metaforycznie możemy je nazwać „piosenkami”), w których pojawiały się różne języki. Sami członkowie zespołu pochodzili (i pochodzą) z Niemiec, lecz mimo to w utworach pojawiał się język angielski, rosyjski (jak poniżej), francuski (np. „Aero Dynamic”), japoński („Dentaku”).

The Robots
Roboty


We’re charging our battery
Ładujemy swe baterie
And now we’re full of energy
Aż zasobni w energię
We are the robots
Jesteśmy robotami


We’re functioning automatic*
Działamy automatycznie
And we are dancing mechanic**
A tańczymy mechanicznie
We are the robots
Jesteśmy robotami




Я твой слуга [ja twoj sluga]
Ja twój niewolnik
Я твой работник [ja twoj rabotnik]
Ja twój pracownik




We are programmed just to do
Program każe robić nam
anything you want us to
Wszystko to, co każesz nam
We are the robots
Jesteśmy robotami




We’re functioning automatic…





Я твой…





We are the robots


*) Dosłownie: ‘jesteśmy działającymi automatami’. Automatic to także… ‘pralka automatyczna’.
**) Dosłownie: ‘jesteśmy tańczącymi mechanikami’, ale dla zachowania rymu i rytmu nie użyto tu poprawnego przysłówka mechanically.

Oryginalny teledysk na stronie: http://www.youtube.com/watch?v=VXa9tXcMhXQ (ktoś się nie zgodził na umieszczanie go na innych stronach).

18 listopada 2010

155. Wilki – Eli lama sabachtani

Apart from the song ‘Son of the blue sky’, ‘Eli lama sabachtani’ is another major hit by the group Wilki, one of Polish most popular rock bands founded in 1991 by Robert Gawliński, the current frontman of the band and its songwriter.
The song’s title is a well known gospel quotation, namely one of the Jesus’ last words on the cross: ‘My God, My God, why have you forsaken me?’ They may be found in two gospels: Matthew 27:46 and Mark 15:34. Being in Aramaic, they are differently transliterated in various versions of the Bible. The well-known Polish version used by Gawliński probably comes from late Renaissance version by Jakub Wujek (http://www.polona.pl/dlibra/doccontent2?id=9946&dirids=1).

Eli lama sabachtani
Eli lama sabachtani


Z Tobą odeszły anioły
With You the Angels have gone ‘way
Jest noc w ogromnym domu
It’s dark inside the great house
Umierałem i wołałem do nich
I was dying, I was crying to them
Nie ma nas, nie ma nas
We’re not here, we’re not here


Nie ma nas...
We’re not here…


Płynie miasto a ja w nim tonę
Town is flowing with me drowning in
Białe mury upadły i koniec
White the walls had all tumbled down, that’s that
Brud dookoła i sam na ulicy
Dirt all around us, alone in a street too
Kiedy krzyczę, kiedy krzyczę
When I’m screaming, when I’m screaming




Nie ma nas...
We’re not here…


I tak wszystko to co mamy jest w naszych sercach
Anyway, all we’ve got is in our hearts


Nie ma nas...
We’re not here…


Eli lama sabachtani, Eli, Eli...
Eli lama sabachtani, Eli, Eli…


Z Tobą odeszły anioły
With you the angels have gone ‘way
Z Tobą odeszły anioły
With you the angels have gone ‘way
Nie ma nas, zostałem sam, sam
We’re not here, I’m on my own, own
Zostałem sam, sam...
I’m on my own, own…



14 listopada 2010

154. Daab – W moim ogrodzie

Daab is a Polish reggae band founded in 1983. ‘In Garden of Mine’ is probably the most famous song of the band. It was first published probably in 1993 on the album called ‘To co najlepsze z dziesięciu lat (1983-93)’ (‘The best of ten years [1983-93]’). Unfortunately, little can be found on the Internet about the band and the song, so I’m not quite sure about the album, and so about the author and the name of the singer. There are at least two version of the song with different singer on each of them.The singer in the version below is probably Andrzej Zeńczewski.
Compared to especially contemporary Polish songs, the lyrics of ‘In Garden of Mine’ are interesting. Though there are no rhymes and the garden symbol, as well as motifs may be considered as conventional, the tale being told seems to some extent poetical. This gentle poetic mood I was trying to convey in the translation. The lyrics are also quite long, unlike to today’s standards…
Lyrics come from http://matqueen.wrzuta.pl/film/0VnTaYHC00h/daab_-_w_moim_ogrodzie#none. The video, published on the same site, is original.

W moim ogrodzie
In Garden of Mine


W moim ogrodzie, gdzie czas leniwy
In garden of mine, where time the idle’s
Powolną strugą płynął wytrwale,
stream was relentlessly flowing forwards
W moim ogrodzie, gdzie jeszcze nigdy,
In garden of mine, where never ever
Tak dawno słów przyjaznych parę.
Several kind words have not been spoken


W moim ogrodzie, gdzie smutek gości,
In garden of mine, where sadness stays still
Gdzie gorzkie dni i gorzkie noce,
Where bitter days and bitter nights are
W moim ogrodzie, gdzie samotności
In garden of mine, where loneliness have
Nikt nie rozjaśniał, gdzie nigdy dosyć.
Never been brightened, where there’s not enough


W moim ogrodzie, gdzie długa zima,
In garden of mine, where long the winter,
Zmroziła wszelkie ciepłe uczucia,
Has frozen all of the warmest feelings
W moim ogrodzie, gdzie strumień źródła
In garden of mine, where river’s sources
Zastygł w bezruchu, a czas umyka.
Have frozen in still, and time’s fleeing by


Aż pewnej nocy puściły lody,
One night finally the ice was melted
Ogrodu serce mocniej zabiło,
Heart of the Garden did begin racing
Przyszłaś, nabrałaś źródlanej wody
Once you came and drew some water 
I napoiłaś, a wszystko ożyło.
And you watered all till all was revived


Byłaś tak śliczna, niczym poranek,
You were so pretty as is the morning
Niczym wiosenny kwiat jabłoni
Like apple blossom being in bloom
I nie zapomnę nigdy tej chwili,
And I will never forget that moment
Gdy dłoń dotknęła twojej dłoni.
When hands finally found their room


I nie zapomnę tych chwil radosnych,
And I won’t forget the happy moments
Kiedy nie mogąc wydobyć słowa,
When being speechless at sight of you then
Z zapartym tchem patrzyłem Ci w oczy,
I lost my breath when I looked in your eyes
Tak trwała nasza bez słów rozmowa.
So lasted our talk without words


Ja twoje włosy dotykałem ukradkiem,
Unseen, I touched your hair
Gdy zamyślona z pochyloną głową,
When lost in thought you bent your head
Byłaś mi jak prześliczna nimfa,
You were like a pretty nymph
Co się przegląda nad tafli wodą.
Looking herself in the surface of water


I choć tak blisko byłaś przy mnie,
And though you were so close by me
Choć twoje oczy śmiały się do mnie,
Though your eyes were laughing to me
Doprawdy niczego nie jestem pewien,
I am truly not sure of anything
Co czułaś wtedy, czy wart jestem wspomnień.
What did you feel? Am I worth recalling?