119. Suzanne Vega – Tom’s Diner

-->

Kolejny przebój, w przypadku którego przeciętny słuchacz zapewne nie wie, o czym artystka (i autorka tekstu) właściwie śpiewa. W przypadku Tom’s Diner jest jeszcze ten problem, że najszerzej znana wersja nie jest tą, którą nagrała sama Suzanne, ale remiksem powstałym w 1991, dokładnie 10 (niektóre źródła podają 9) lat po napisaniu, a 4 po nagraniu i wydaniu przez Suzanne własnej wersji, w której śpiewa ona a capella.

Ciekawa jest również historia powstania tego remiksu. Dwóch muzyków, Nick Batt i Neal Salteford, tworząc pod nazwą DNA, przerobili piosenkę Vegi bez zgody jej oraz jej wytwórni. I rozpowszechnili we własnym zakresie. Teoretycznie powinno to się skończyć procesem o złamanie praw autorskich, jednak wytwórnia A&M postanowiła zarobić na tym remiksie i wykupiła do niego prawa, zwłaszcza że sama autorka nie miała nic przeciwko (Suzanne’ie nawet spodobała się ta wersja). Z perspektywy czasu patrząc, decyzja słuszna, bo gdyby nie ta przeróbka, to pewnie tylko najwięksi fani Vegi znaliby piosenkę o barze u Toma.

Tytułowy bar u Toma rzeczywiście istnieje w Nowym Jorku na rogu Broadway’u i 112 ulicy (patrz zdjęcie).

Tekst może się wydawać banalnym wierszykiem, jest jednak skromnym eksperymentem literackim, polegającym na próbie oddania uczucia odseparowania od otaczającej rzeczywistości, uczucia, jakby człowiek był poza tym, co widzi i słyszy. Jakby wszystko i wszyscy wokół byli jak bohaterowie filmu oglądanego w telewizji. Takie uczucie często towarzyszyło znajomemu Vegi, fotografowi Brianowi Rose’owi, który zwierzył się z niego Suzanne.

Tom’s Diner	Bar u Toma
I am sitting	Siedzę
In the morning	Rankiem
At the diner	W barze
On the corner	Na rogu
I am waiting	Czekam
At the counter	Przy ladzie
For the man	Aż ten gość
To pour the coffee	Naleje mi kawy
And he fills it	I nalewa
Only halfway	Tylko do połowy
And before	Ale gdy chcę
I even argue	Zwrócić mu uwagę
He is looking	On patrzy
Out the window	Przez okno
At somebody	Na kogoś
Coming in	Kto właśnie wchodzi
‘It is always	„Zawsze miło
Nice to see you’	mi cię widzieć”
Says the man	Mówi ten gość
Behind the counter	Za ladą
To the woman	Do kobiety
Who has come in	Która weszła
She is shaking	Potrząsa swoją
Her umbrella	Parasolką
And I look	I odwracam
The other way	Wzrok
As they are kissing	Gdy całują się
Their hellos	Na powitanie
I’m pretending	Udaję
Not to see them	Że ich nie widzę
Instead	I w tym czasie
I pour the milk	Dolewam sobie mleka
I open	Otwieram
Up the paper	Gazetę
There’s a story	Piszą
Of an actor	O jakimś aktorze
Who had died	Który zmarł
While he was drinking	Podczas picia
It was no one	Nigdy o nim
I had heard of	Nie słyszałam
And I’m turning	Otwieram
To the horoscope	Stronę z horoskopami
And looking	I szukam
For the funnies	Dowcipów rysunkowych
When I’m feeling	Wtedy czuję
Someone watching me	Że ktoś na mnie patrzy
And so	Tak więc
I raise my head	Podnoszę głowę
There’s a woman	Jakaś kobieta
On the outside	Na zewnątrz
Looking inside	Patrzy do środka
Does she see me?	Widzi mnie?
No she does not	Nie, nie widzi
Really see me	Mnie wcale
Cause she sees	Bo patrzy
Her own reflection	Na swoje odbicie
And I’m trying	Próbuję
Not to notice	Nie patrzeć
That she’s hitching	Jak podciąga
Up her skirt	Sobie spódnicę
And while she’s	I gdy
Straightening her stockings	Poprawia sobie pończochy
Her hair	Mokną jej
Has gotten wet	Włosy
Oh, this rain	A ten deszcz
It will continue	Będzie jeszcze padał
Through the morning	Cały ranek
As I’m listening	Gdy słucham
To the bells	Dzwonów
Of the cathedral	Katedry
I am thinking	I myślę
Of your voice...	O twoim głosie…
And of the midnight picnic	I o pikniku o północy
Once upon a time	Pewnego razu
Before the rain began...	Zanim zaczęło padać…
I finish up my coffee	Kończę pić kawę
It’s time to catch the train	Muszę iść na pociąg

Wersja pierwotna (a capella)

(Błędny jest podpis pojawiający się na filmie: to nie jest wersja Vega i DNA).

Remiks DNA

118. Black – Wonderful Life

Do dzisiaj często grany szlagier z 1985 roku, wydany w 2 lata później na albumie pod tym samym tytułem. Jego autorowi, Colinowi Vearncombe’emu nie udało się już później stworzyć hitu tej miary. Podobnie jak w przypadku „Take on Me” grupy a-ha, również pierwsze wydanie tej piosenki nie okazało się sukcesem, dopiero drugie wydanie na pełnym albumie oraz zmiana wytwórni wyniosła utwór na szczyty list przebojów.

Sam utwór jest bardzo interesujący. Każdego chyba uderzył kontrast między tekstem, a przynajmniej tytułem a tonacją, która jest ewidentnie mollowa. Tytuł jest więc ironiczny. Cały utwór był sposobem Vearncombe’ego na poradzenie sobie z ciężkim okresem w jego życiu, jakim był początek lat 80. Wrócił on do „Wonderful Life” w 2005 roku, pisząc tekst, w którym drwił z sukcesu swojego szlagieru. W jednej piosence z albumu „Between Two Churches” pytał wielokrotnie Czy twoje życie jest cudowne?

Wonderful Life	Cudowne życie
Here I go out to see again	Wychodzę, by poczuć znów
The sunshine fills my hair	Słońce na swej twarzy
And dreams hang in the air	Zobaczyć marzenia wiszące w powietrzu
Gulls in the sky and in my blue eyes	Mewy na niebie i w moich oczach
You know it feels unfair	Wiesz dobrze, że to nie fair
There’s magic everywhere	Wszędzie tyle magii
Look at me standing	Spójrz na mnie
Here on my own again	Znowu jestem sam
Up straight in the sunshine	Samotnie stoję w słońcu
No need to run and hide	Nie trzeba biec ani się kryć
It’s a wonderful, wonderful life	W tym cudownym, cudownym życiu
No need to laugh and cry	Nie trzeba się śmiać ani płakać
It’s a wonderful, wonderful life	W tym cudownym, cudownym życiu
Sun in your eyes	Słońce w twoich oczach
The heat is in your hair	A we włosach skwar
They seem to hate you	Jakby cię nienawidziły
Because you’re there	Za to, że jesteś
And I need a friend	Potrzebuję przyjaciela
Oh, I need a friend	Tak, potrzebuję przyjaciela
To make me happy	By być szczęśliwym
Not stand here on my own	By nie stać tu samotnie
Look at me standing…
No need to run and hide…
I need a friend	Potrzebuję przyjaciela
Oh, I need friend	Tak, potrzebuję przyjaciela
To make me happy	By być szczęśliwym
Not so alone...	I nie tak samotnym
Look at me here	Spójrz na mnie
Here on my own again	Znów jestem sam
Up straight in the sunshine	Samotnie stoję w słońcu
No need to run and hide…

117. Antony and the Johnsons – Hope There’s Someone

To znowu tekst porażająco prosty, ale takie potrafią czasem zrobić największe wrażenie. Antony Hegarty wyśpiewuje jedno z najważniejszych pragnień każdego z nas. Wrażenie zwiększa sposób śpiewania: wysoki, drżący, delikatny męski głos.

Hope There’s Someone	Chciałbym, żeby ktoś zaopiekował się mną…
Hope there’s someone	Chciałbym, żeby ktoś
Who’ll take care of me	Zaopiekował się mną
When I die, will I go	Gdy umrę, gdy odejdę
Hope there’s someone	Chciałbym, żeby ktoś
Who’ll set my heart free	Wypuścił wtedy moje serce
Nice to hold when I’m tired	Uprzejmie, gdy będę już zmęczony
There’s a ghost on the horizon	Na horyzoncie stoi duch
When I go to bed	Gdy kładę się spać
How can I fall asleep at night	W nocy nie mogę zasnąć
How will I rest my head	Nie mogę odpocząć
Oh I’m scared of the middle place	Bardzo się boję tego miejsca
Between light and nowhere	Między światłem a nicością
I don’t want to be the one	Nie chcę tam
Left in there, left in there	Zostać
There’s a man on the horizon	Na horyzoncie stoi ktoś
Wish that I’d go to bed	Pragnie, bym się położył
If I fall to his feet tonight	Gdybym padł mu do nóg
Will allow rest my head	Pozwoliłby mi odpocząć
So here’s hoping I will not drown	Dlatego nie chciałbym utonąć
Or paralyze in light	Ani przestraszyć się światła
And godsend I don’t want to go	O Boże, nie chcę iść
To the seal’s watershed	Do tej szczelnej granicy
Hope there’s someone	Chciałbym, żeby ktoś
Who’ll take care of me	Zaopiekował się mną
When I die, Will I go	Gdy umrę, gdy odejdę
Hope there’s someone	Chciałbym, żeby ktoś
Who’ll set my heart free	Wypuścił wtedy moje serce
Nice to hold when I’m tired	Uprzejmie, gdy już będę zmęczony

116. Pink Floyd – A Great Day For Freedom

Utwór pochodzi z ostatniego studyjnego albumu grupy Pink Floyd, „The Division Bell”, z 1994 (kolejne, „Pulse” z 1995 i „Is There Anybody Out There?” z 2000 zawierają rejestracje koncertów). Autorami tekstu są Polly Samson, dziennikarka i pisarka, i David Gilmour, wokalista Pink Floyd. Prywatnie oboje są małżeństwem – pobrali się właśnie w roku wydania „The Division Bell”, w trakcie trasy koncertowej.

Cały album jest nietypowy, stworzony przez dojrzałych muzyków. Nie ma tu okrzyków w stylu „nauczyciele, zostawcie dzieci w spokoju”, ale są głębsze refleksje, w tym utworze – o charakterze socjologicznym. Podobnie jak w utworze „Take it Back” autorzy wykorzystali personifikację i połączenie jej z fizycznym obiektem uczuć, a przynajmniej stworzenie takiego wrażenia. W „Take it Back” uosobiona została przyroda, tutaj wolność. W obu tekstach ulegamy wrażeniu, iż podmiot liryczny wypowiada się do kochanki.

Tekst zbudowany jest z 2 części. Ten schemat naśladuje muzyka i sposób śpiewania Gilmoura. W pierwszej części, niejako w zwrotkach, pojawia się historia odzyskania wolności i następująca po niej fala nienawiści. Druga część („refreny”) zawierają opisy bliskiego stosunku podmiotu lirycznego do bohaterki (też lirycznej).

Ważniejsza jednak od tej sentymentalnej części wydaje się refleksja wiążąca odzyskiwanie niepodległości z uściskiem, wojną, przemocą. Wzmianka o murze nasuwa oczywiste skojarzenie z Murem Berlińskim. Powodem paradoksalnego powrotu do wojny i odrzucenia wolności po jej odzyskaniu mogą być różnice etniczne i próby ich usunięcia. Przykładem tutaj mogą być wojny w byłej Jugosławii lub starcia na granicy Gruzji i Osetii (byłe republiki ZSRR). Przykładem może być również Berlin – można się natknąć w prasie na artykuły dotyczące obecnych podziałów tamtej ludności, resentymentów sięgających czasów podziału i tęsknoty do tamtych czasów (trochę jak nasze „komuno, wróć”).

A Great Day For Freedom	Wielki dzień dla wolności
On the day the wall came down	W dniu, w którym upadł mur
They threw the locks onto the ground	Rzucili zamki na ziemię
And with glasses high we raised a cry for freedom had arrived	I z kieliszkami w górze wznieśliśmy okrzyk, bo oto nadeszła wolność
On the day the wall came down	W dniu, w którym upadł mur
The Ship of Fools had finally ran aground	Statek Głupców osiadł wreszcie na mieliźnie
Promises lit up the night like paper doves in flight	Obietnice rozjaśniły noc jak lecące gołębie z papieru
I dreamed you had left my side	Śniłem, że mnie opuściłaś
No warmth, not even pride remained	Nie zostało ciepło, a nawet duma
And even though you needed me	I nawet jeśli mnie potrzebowałaś
It was clear that I could not do a thing for you	Była jasne, że nie mogłem nic dla ciebie zrobić
Now life devalues day by day	Teraz życie traci na wartości z każdym dniem
As friends and neighbors turn away	Teraz przyjaciele i sąsiedzi odwracają się
And there’s a change that, even with regret, cannot be undone	To zmiana, której nie da się cofnąć, jakkolwiek byśmy jej żałowali
Now frontiers shift like desert sands	Teraz granice przesuwają się łatwo jak piasek na pustyni
While nations wash their bloodied hands	Podczas gdy narody myją swe zakrwawione ręce
Of loyalty, of history, in shades of grey	Lojalnością, historią, odcieniami szarości
I woke to the sound of drums	Zbudziło mnie dudnienie bębnów
The music played, the morning sun streamed in	Grała muzyka, świeciło poranne słońce
I turned and I looked at you	Obróciłem się i spojrzałem na ciebie
And all but the bitter residues slipped away...slipped away	I wszystko oprócz dawnej goryczy odpłynęło gdzieś… odpłynęło gdzieś